Akta DBKL (AKTA 190): Akta Ibu Kota Persekutuan 1971 dan Peranan DBKL

Akta DBKL (AKTA 190): Akta Ibu Kota Persekutuan 1971 dan Peranan DBKL

Pendahuluan

Akta Ibu Kota Persekutuan 1971 (Akta 190) adalah satu undang-undang utama yang mengawal pentadbiran dan pengurusan Kuala Lumpur sebagai ibu kota Malaysia. Undang-undang ni menetapkan peranan serta kuasa Dewan Bandaraya Kuala Lumpur (DBKL), sebuah badan berkuasa tempatan yang bertanggungjawab terhadap pelbagai aspek pembangunan dan kesejahteraan penduduk di bandar raya ini.

Akta ini digubal bagi memastikan Kuala Lumpur berkembang dengan teratur dan berdaya maju sebagai pusat ekonomi, kebudayaan, dan pentadbiran negara. Ia memberi kuasa kepada Datuk Bandar Kuala Lumpur serta pihak DBKL untuk melaksanakan tugas-tugas seperti perancangan bandar, kawalan pembangunan, penyediaan perkhidmatan awam, serta penguatkuasaan undang-undang tempatan.

Lihat Juga: Rumah Terbuka Aidilfitri Perdana Menteri 2025

Latar Belakang Akta Ibu Kota Persekutuan 1971

Sebelum Akta ini digubal, Kuala Lumpur ditadbir sebagai sebuah majlis perbandaran. Dengan pertumbuhan pesat bandar ini, satu sistem pentadbiran yang lebih berkesan diperlukan. Pada 1 Februari 1972, Kuala Lumpur secara rasmi diisytiharkan sebagai Ibu Kota Persekutuan, sekaligus diletakkan di bawah bidang kuasa kerajaan persekutuan dan tidak lagi berada dalam negeri Selangor.

Akta 190 membolehkan kerajaan menubuhkan sebuah badan berkuasa tempatan yang lebih cekap, iaitu Dewan Bandaraya Kuala Lumpur (DBKL), dengan seorang Datuk Bandar yang dilantik oleh Yang di-Pertuan Agong sebagai ketua eksekutif.

Struktur dan Fungsi DBKL di Bawah Akta 190

Akta ini memperincikan kuasa dan tanggungjawab DBKL dalam pelbagai aspek pentadbiran bandar. Antara fungsi utama DBKL yang digariskan dalam Akta 190 adalah seperti berikut:

1. Pentadbiran Bandar

• Datuk Bandar Kuala Lumpur diberikan kuasa penuh dalam mentadbir bandar ini.
• Semua keputusan berkaitan perancangan dan pembangunan bandar dibuat oleh DBKL dengan merujuk kepada Akta ini.
• DBKL bertanggungjawab terhadap pengurusan aset awam seperti taman, jalan raya, dan infrastruktur awam.

2. Perancangan dan Pembangunan Bandar

• DBKL diberi mandat untuk mengawal pembangunan dan penggunaan tanah di Kuala Lumpur.
• Pembangunan bangunan baharu dan perubahan guna tanah perlu mendapat kelulusan DBKL.
• Rancangan Struktur Kuala Lumpur dan Rancangan Tempatan Kuala Lumpur disediakan sebagai panduan utama pembangunan bandar.

3. Penyediaan Perkhidmatan Awam

• DBKL bertanggungjawab terhadap penyelenggaraan jalan raya, lampu isyarat, dan sistem saliran bandar.
• Perkhidmatan kebersihan dan kutipan sampah turut dikendalikan oleh DBKL.
• Penyediaan kawasan rekreasi, taman, dan kemudahan awam seperti pasar serta kompleks sukan.

4. Penguatkuasaan Undang-Undang Tempatan

• DBKL bertanggungjawab menguatkuasakan peraturan berkaitan perniagaan, perumahan, dan kesihatan awam.
• Pihak penguat kuasa DBKL menjalankan operasi pemantauan dan tindakan terhadap kesalahan seperti pembuangan sampah haram, penjaja tanpa lesen, dan pembinaan tanpa permit.
• DBKL juga mempunyai kuasa untuk mengeluarkan saman dan kompaun terhadap kesalahan-kesalahan perbandaran.

5. Pungutan Cukai dan Kewangan

• DBKL mempunyai kuasa untuk mengenakan cukai pintu kepada pemilik hartanah di Kuala Lumpur.
• Denda dan bayaran perkhidmatan lain juga dikutip bagi menampung kos operasi serta pembangunan bandar raya.
• Bajet tahunan DBKL dikawal oleh kerajaan persekutuan bagi memastikan perbelanjaan yang telus dan efisien.

Kesan Akta 190 terhadap Kuala Lumpur

Sejak penguatkuasaan Akta ini, Kuala Lumpur mengalami perubahan pesat dalam aspek pembangunan infrastruktur, ekonomi, dan kesejahteraan penduduk. Antara kesan positif utama Akta ini termasuk:

• Pembangunan Infrastruktur yang Maju: Pembinaan rangkaian jalan raya, lebuh raya, pengangkutan awam seperti MRT, LRT, dan Monorel, serta kemudahan awam yang moden.
• Peningkatan Kualiti Hidup Penduduk: Penyediaan lebih banyak kawasan hijau, taman rekreasi, dan pengurusan bandar yang lebih sistematik.
• Pembangunan Ekonomi yang Pesat: Kuala Lumpur menjadi pusat kewangan dan perdagangan utama di Malaysia, menarik pelaburan asing dan meningkatkan peluang pekerjaan.
• Peningkatan Tahap Kebersihan dan Kesihatan Awam: Pengurusan sampah yang lebih berkesan serta program kesedaran kesihatan awam yang dijalankan oleh DBKL.

Cabaran dan Isu Berkaitan Akta 190

Walaupun Akta ini telah membantu dalam pembangunan Kuala Lumpur, terdapat beberapa cabaran yang dihadapi oleh DBKL dalam melaksanakan fungsinya, antaranya:

• Keselamatan dan Keselesaan Penduduk: Masalah jenayah, gelandangan, dan penyalahgunaan dadah di kawasan bandar menjadi cabaran besar.
• Pengurusan Trafik dan Pengangkutan Awam: Kesibukan jalan raya dan kesesakan lalu lintas masih menjadi isu utama walaupun pelbagai usaha telah dilakukan.
• Isu Kebersihan dan Alam Sekitar: Pembuangan sampah secara haram, pencemaran udara, dan masalah saliran yang menyebabkan banjir kilat.
• Kritikan terhadap Pengurusan DBKL: Terdapat aduan mengenai ketelusan dalam pengurusan kewangan dan pelaksanaan projek bandar.

Penambahbaikan dan Masa Depan Kuala Lumpur

Bagi memastikan Kuala Lumpur terus berkembang dengan lebih teratur dan lestari, beberapa langkah penambahbaikan perlu dilaksanakan:

1. Peningkatan Infrastruktur Pintar – Menggunakan teknologi seperti sistem pengangkutan pintar dan pemantauan bandar menggunakan data besar.
2. Peningkatan Penguatkuasaan – Memastikan undang-undang perbandaran dikuatkuasakan dengan lebih tegas bagi menangani kesalahan seperti penjaja tanpa lesen dan pencemaran.
3. Pembangunan Bandar Lestari – Memastikan setiap pembangunan baharu memenuhi keperluan kelestarian alam sekitar.
4. Penglibatan Komuniti – Meningkatkan keterlibatan masyarakat dalam pembangunan bandar melalui program kesedaran dan inisiatif sosial.

Kesimpulan

Akta Ibu Kota Persekutuan 1971 (Akta 190) telah menjadi asas kepada pembangunan dan pentadbiran Kuala Lumpur sebagai ibu kota Malaysia. Peranan DBKL yang diperuntukkan di bawah Akta ini amat penting dalam memastikan pembangunan bandar yang sistematik, selamat, dan lestari. Walaupun terdapat cabaran yang perlu diatasi, usaha berterusan oleh pihak berkuasa dan kerjasama rakyat mampu menjadikan Kuala Lumpur sebuah bandar raya bertaraf dunia yang lebih maju dan berdaya huni.

Rujukan

• Akta Ibu Kota Persekutuan 1971 (Akta 190)
• Laman Web Rasmi Dewan Bandaraya Kuala Lumpur (DBKL) https://www.dbkl.gov.my/
• Laporan Rancangan Struktur Kuala Lumpur
• Sumber Berita dan Artikel Perundangan Mengenai DBKL

Penafian

Artikel ini disediakan untuk tujuan maklumat sahaja dan tidak boleh dianggap sebagai nasihat undang-undang rasmi. Walaupun usaha telah dilakukan untuk memastikan ketepatan maklumat, tiada jaminan diberikan bahawa kandungan ini bebas daripada kesilapan atau kekurangan. Pembaca digalakkan untuk merujuk sumber rasmi atau mendapatkan nasihat pakar sebelum membuat sebarang keputusan berdasarkan maklumat dalam artikel ini.